Қытайдан келген тауардың өзіндік құны: карго, юань бағамы және партиялар — қатесіз қалай есептеу

Қытайдан сатып алу — 1688, Taobao, Pinduoduo байер арқылы немесе тікелей карго арқылы — Kaspi-дегі дүкенді толтырудың ең тиімді жолдарының бірі. Фабрикалардағы бағалар Алматының көтерме базарларынан бірнеше есе төмен. Бірақ дәл осы жерде сатушылар өзіндік құнды жиі қате есептейді: шығындар әр валютада, әр уақытта және данаға емес, бүкіл партияға келеді.

Өзіндік құн қате есептелсе, қалғанының бәрі де өтірік: баға да, пайда да, қай тауарды қайта сатып алу шешімі де. Қадам бойынша талдайық.

Қытайдан келген тауардың өзіндік құны неден тұрады

Бір дананың өзіндік құны — сол дана сатуға дайын болып қолыңызға жеткенге дейін жұмсаған барлық ақша. Қытайдан келген тауар үшін әдетте бұл:

1. Жеткізушідегі тауар бағасы — юаньмен.
2. Юань бағамы төлем сәтінде — баға осы бойынша теңгеге айналады.
3. Байер немесе делдал қызметі — әдетте тапсырыс сомасынан пайыз, мысалы 3–5%.
4. Қытай ішінде жеткізу — фабрикадан карго қоймасына дейін.
5. Қазақстанға дейін карго — килограмм немесе текше метр үшін, кейде ең төменгі салмақпен.
6. Карго қоймасынан сізге дейін жеткізу — Алматыға, Астанаға немесе басқа қалаға.
7. Қаптама мен таңбалау — Kaspi үшін қажет болса, пакеттер, қораптар, жапсырмалар.
8. Ақау мен жетіспеушілік — сынып келген немесе мүлде келмеген даналар.

1–2 тармақтар әр данаға тікелей есептеледі. 3–8 тармақтар бүкіл партияға келеді, оларды тауарлар арасында дұрыс бөлу керек. Қателер осы жерден басталады.

Қандай юань бағамын алу керек

Ереже қарапайым: нақты төлеген бағамыңыз. Байерге картамен аударсаңыз — төлем күнгі банк бағамы. Юаньді айырбастау пунктінен алсаңыз — пункттің бағамы. Нақты бағам белгісіз болса немесе бөліп төлесеңіз, төлем күнгі ҚР Ұлттық банкінің ресми бағамы — жақсы бағдар.

Жиі қате — ескі партияны бүгінгі бағаммен қайта есептеу. Тауар өткен айда алынды, ақша жұмсалды, юань қымбаттағаннан оның өзіндік құны өзгермейді. Жаңа бағам келесі партияға — және әрі қарай қандай бағамен сату керегіне әсер етеді.

Карго тауарлар арасында қалай бөлінеді

Карго бүкіл жөнелтілімге шот шығарады. Оны үш тәсілмен бөлуге болады.

Тәсіл	Қашан жарайды	Тәуекел
Салмақ бойынша	Карго килограммен есептейді — ең жиі жағдай	Жеңіл, бірақ көлемді тауарлар кем бағаланады
Көлем бойынша	Карго текше метрмен есептейді: жастық, ойыншық, пластик	Әр қораптың көлемін білу керек
Құн бойынша	Сомаға байланысты шығындар: байер қызметі, сақтандыру	Карго үшін бұрмалайды: қымбат жеңіл тауар артық алады
Дана басына тең	Ешқашан дерлік	Шығынды ауыр тауарларды жасырады

Ең дұрысы — біріктіру: карго мен жеткізуді тасымалдаушы есептегендей (салмақ не көлем бойынша), ал байер пайызын тауар құны бойынша бөлу.

Мысал: үш тауардан тұратын партия

1688-ден үш тауарға тапсырыс бердіңіз. Төлем күнгі бағам — юаньға 72 ₸ (шартты, мысал үшін).

Тауар	Саны	Бағасы	Дана салмағы	Барлық салмақ
Қазан 5 л	100	45 ¥ = 3 240 ₸	1,2 кг	120 кг
Термокружка 500 мл	200	18 ¥ = 1 296 ₸	0,35 кг	70 кг
Телефон қабы	300	3 ¥ = 216 ₸	0,05 кг	15 кг

9 000 ¥, яғни 648 000 ₸ тауар, салмағы 205 кг. Үстіне партия шығындары:

• байер 3% — 19 440 ₸ (құн бойынша бөлеміз);
• Қытай ішінде жеткізу — 10 800 ₸;
• Алматыға дейін карго, кг-ға 1 500 ₸ — 307 500 ₸;
• карго қоймасынан жеткізу — 8 000 ₸.

Соңғы үш тармақ бірге — 326 300 ₸. Оларды салмақ бойынша бөлеміз: 326 300 ÷ 205 кг ≈ килограмға 1 592 ₸.

Тауар	Сатып алу	Байер 3%	Жеткізу мен карго	Дананың өзіндік құны
Қазан	3 240 ₸	97 ₸	1 910 ₸	5 247 ₸
Термокружка	1 296 ₸	39 ₸	557 ₸	1 892 ₸
Қап	216 ₸	6 ₸	80 ₸	302 ₸

Қазанға назар аударыңыз: жеткізу мен карго — 1 910 ₸, Қытайдағы бағасының жартысынан көбі. Ауыр тауарлар үшін бұл қалыпты, бірақ Kaspi-дегі баға мұны ескеруі керек.

Карго «тең» бөлінсе не болады

Көбі оңайырақ жасайды: партияның барлық шығынын — 345 740 ₸ — 600 данаға бөледі. Әр данаға 576 ₸ шығады.

• Қазан: 3 240 + 576 = 5 247 ₸ орнына 3 816 ₸. Өзіндік құн әр данадан 1 431 ₸-ге кем көрсетілді.
• Қап: 216 + 576 = 302 ₸ орнына 792 ₸. Өзіндік құн екі жарым есе асырылды.

Іс жүзінде бұл нені білдіреді? Қазанға 3 816 ₸ негізінде баға қоясыз, кестеде жақсы маржа көріп, оны қайта сатып аласыз — ал шын мәнінде ол әрең табыс әкеледі. Қап, керісінше, шығынды болып көрінеді, сіз оны әкелуді тоқтатасыз, бірақ ол ақша әкелген еді. Карго бөлудегі қате дұрыс емес ассортиментке әкеледі.

Әр түрлі партия — әр түрлі өзіндік құн

Бір айдан кейін термокружкаларға қайта тапсырыс бересіз. Юань қымбаттады, карго тарифін көтерді, екінші партия — 150 дана — данасы 2 140 ₸-ден түседі. Қоймада бір мезгілде екі партияның кружкалары жатыр. Сатуды қандай өзіндік құнмен есептеу керек?

Екі тәсіл бар.

• Орташа бойынша. Барлық қалдық араласады: (200 × 1 892 + 150 × 2 140) ÷ 350 ≈ 1 998 ₸. Оңай, бірақ сан «қалқиды» және ешбір партияға сәйкес келмейді.
• Партия бойынша (FIFO — «бірінші келген, бірінші кетеді»). Алдымен бірінші партияның кружкалары 1 892 ₸-ден сатылады, олар біткенде — екіншісінен 2 140 ₸-ден.

Айына 230 кружка сатылды делік. FIFO бойынша өзіндік құн — 200 × 1 892 + 30 × 2 140 = 442 600 ₸. Орташа бойынша — 230 × 1 998 ≈ 459 600 ₸. Тек бір тауардан айына 17 000 ₸ айырма.

FIFO екі себеппен әділ. Біріншіден, нақты пайданы көресіз: арзан партия сатылып жатқанда маржа жоғары, және бұл шындық. Екіншіден, қымбат партия сатыла бастайтын сәтті алдын ала көріп, бағаны көтеруге үлгересіз. Орташа өзіндік құнда сатып алу бағасының өсуі «жайылып» кетеді, сіз оны тым кеш байқайсыз.

Excel-де FIFO есептеу ыңғайсыз: әр партиядан қанша қалғанын есте сақтау керек. Есеп қосымшалары, соның ішінде Селлер Про, мұны өзі жасайды — әр сату ең ескі партияны есептен шығарады.

Бағам бағаны қалай өзгертеді: мысал

Мысалдағы қазанды алайық: данасы 45 ¥. 72 ₸ бағамда теңгедегі сатып алу — 3 240 ₸. Келесі партияға қарай юань 76 ₸-ге дейін қымбаттаса, сатып алу 3 420 ₸-ге, данасына 180 ₸-ге өседі. Карго килограмға 100 ₸-ге қымбаттаса, өзіндік құн шамамен 300 ₸-ге өседі. Ескі бағамен сатсаңыз, әр қазаннан пайда осы сомаға азаяды, ал сіз оны тек ай соңында байқайсыз. Сондықтан әр жаңа тапсырыс алдында бағамды тексеріп, сату бағасын алдын ала қайта есептеңіз.

Ақау, жетіспеушілік және сұрыпталмау

300 қаптан 290-ы келді, тағы 6-ы жолда жарылды. Ақша 300-ге жұмсалды, ал 284-ін сатуға болады. Дұрысы — бүкіл партияның құнын шын мәнінде сатуға болатын даналарға бөлу. Сонда қаптың өзіндік құны 302 ₸ емес, шамамен 319 ₸ болады. Бір данада болмашы, бірақ ақау тұрақты 5–10% болса, бұл түзетусіз пайданы үнемі асырып көрсетесіз.

Ақауды жеткізушіге қайтару немесе каргодан өтемақы алу мүмкін болса, партия шығынын осы сомаға азайтыңыз.

Сату бағасын қашан қайта есептеу керек

Өзіндік құн — одан төмен сатуға болмайтын ең төменгі бағаның негізі. Kaspi-дегі бағаны үш жағдайда қайта қараңыз:

• алдыңғысынан қымбат жаңа партия келді — әсіресе ол жақында сатыла бастағанда;
• юань бағамы айтарлықтай өсті — келесі партия қымбатырақ болады;
• карго тарифін немесе ең төменгі салмақты өзгертті.

Бір бағаны айлап ұстайтын сатушылар бағам мен карго өскен тауарларда байқаусыз нөлге түсіп жатады.

Тапсырыс бермей тұрып өзіндік құнды қалай шамалауға болады

Өзіндік құнды партия келгеннен кейін емес, төлем алдында есептеген дұрыс. Сонда тауарды әкелудің мәні бар-жоғы бірден көрінеді. Жылдам бағалау үшін төрт сан жеткілікті: юаньдағы баға, бағам, дана салмағы және карго тарифі.

Өзіндік құн бағасы = Баға ¥ × Бағам × 1,05 + Дана салмағы × (Карго тарифі + Қытай ішінде және үйге дейін жеткізуге 100–200 ₸)

1,05 көбейткіші байер қызметін және бағамға шағын қорды қамтиды. Термокружка мысалы: 18 ¥ × 72 × 1,05 = 1 361 ₸, плюс 0,35 кг × (1 500 + 150) = 578 ₸. Барлығы шамамен 1 940 ₸ — жоғарыдағы нақты есепке жақын.

Содан кейін Kaspi-ді ашып, бәсекелестер бұл тауарды қандай бағамен сататынын қараңыз. Осы бағада комиссия, жеткізу және салықтан кейін сізге 15–20%-дан аз қалса — тауарды әкелудің қажеті жоқ шығар, немесе арзанырақ жеткізуші, не жеңілірек тауар іздеу керек. Бес минуттық мұндай есеп әйтпесе жүрісі жоқ партияда қалатын ақшаны үнемдейді.

Қытай ма, Алматы базары ма: әділ қалай салыстыруға болады

Жиі сұрақ: Қытайдан әкелу керек пе, әлде Алматы базарларындағы көтерме саудагерлер мен қазақстандық жеткізушілерден алу керек пе? Юаньдағы бағаны базардағы бағамен емес, толық өзіндік құнды және оның артындағының бәрін салыстыру керек.

	Қытай, карго арқылы	Жергілікті көтерме
Тауар бағасы	Төмен, көбіне 1,5–3 есе	Жоғары
Жеткізу мерзімі	2–5 апта	Бір-екі күн
Ең аз партия	Әдетте үлкенірек	5–10 дана алуға болады
Ақау тәуекелі	Жоғары, қайтару қиын	Төмен, тауарды көруге болады
Ақша	Жеткізу кезінде қатып қалады	Тезірек айналады

Шағын дүкен үшін практикалық схема: жаңа тауарды алдымен жергілікті жеткізушіден шағын партиямен сынап көру. Ол тұрақты сатылып, пайда әкелсе, өзіндік құн төмен Қытайға көшіру. Осылайша жүрмей қалуы мүмкін тауардың үлкен партиясында ақшаны қатырмайсыз.

Мерзімдерді де есте сақтаңыз: карго 3 апта әкелсе, тапсырысты қоймада кемінде бір айлық қор қалғанда беру керек. Бұл сәтті қалай есептеу керегі — қанша тауар сатып алу керек мақаласында.

Ештеңе жоғалтпау үшін сатып алуды қалай жазу керек

Бір партия бойынша шығындар әр күні келеді: бүгін жеткізушіге төлем, бір аптадан кейін байер, үш аптадан кейін карго шоты, сосын үйге дейін жеткізу. Бірден жазбасаңыз, шығынның бір бөлігі жоғалады, өзіндік құн нақтыдан төмен болады.

• Жеткізушіге төлеген күні партияны есепке енгізіңіз: тауарлар, саны, юаньдағы бағалар, бағам.
• Осы партия бойынша әр жаңа шығынды жалпы «айлық шығындарға» емес, соның өзіне қосыңыз.
• Партия келгенде санын және ақауды тексеріп, қалдықтарды түзетіңіз.
• Тек содан кейін тауарды сатуға қойып, бағаны тексеріңіз.

Селлер Про-да сатып алуды юаньмен жазуға болады, бағам өзі қойылады, ал карго мен жеткізу партияға бөлек жолмен қосылып, тауарлардың өзіндік құнына бөлінеді.

Жергілікті базардан алынған тауардың өзіндік құны

Тауар Алматыдағы көтерме саудагерден алынса, есептеу оңайырақ, бірақ қағидасы сол: сатып алу бағасы плюс сізге дейін жеткізуге жұмсалғанның бәрі — такси, жүк тасушылар, қаптама. Бір барғанда бірнеше тауар алсаңыз, жол шығынын карго сияқты салмақ не көлем бойынша бөліңіз. Ұсақ сомалар жиналады: 20 даналық партияға 5 000 ₸ такси — әрқайсысының өзіндік құнына 250 ₸.

Жиі қателер

1. Байер қызметі мен Қытай ішіндегі жеткізуді есептемеу — «бұл тиын ғой». 650 000 ₸ партияда бұл 30 000 ₸.
2. Каргоны салмақ не көлем орнына дана басына тең бөлу.
3. Ескі қалдықтарды жаңа бағаммен қайта есептеу.
4. Орташа бойынша есептеп, жаңа партияның қымбаттағанын байқамау.
5. Ақау мен жетіспеушілікті ұмыту.
6. Сатып алуды бірден жазбай, бір айдан кейін есте «қалпына келтіру».

Чек-парақ: бір партияның өзіндік құны

1. Әр тауардың юаньдағы бағасын және санын жазыңыз.
2. Нақты төлеген бағамыңызды бекітіңіз.
3. Партияның барлық шығынын жинаңыз: байер, Қытай ішінде жеткізу, карго, сізге дейін жеткізу, қаптама.
4. Карго мен жеткізуді салмақ бойынша (карго текше метрмен есептесе — көлем бойынша), байер пайызын құн бойынша бөліңіз.
5. Санды ақау мен жетіспеушілікке азайтыңыз.
6. Дананың теңгедегі өзіндік құнын алып, Kaspi-дегі қазіргі бағамен салыстырыңыз.

Өзіндік құн дұрыс жиналғанда, әр сатудың таза пайдасын есептеу әділ болады — және сіз кестеде тиімді көрінетінді емес, шынымен табыс әкелетінді сатып аласыз.