Қанша тауар сатып алу керек: жүрісті тауарсыз қалмау және ақшаны қатырмау

Сатып алу — шағын дүкен ең көп ақша жоғалтатын жер. Тауар нашар болғандықтан емес, оны уақытында немесе дұрыс мөлшерде алмағандықтан. Жүрісті тауар бітсе, сатуды және Kaspi іздеуіндегі орынды жоғалтасыз. Жүрісі жоқ тауар айлап жатса, онда жұмыс істей алатын ақша қатып тұр.

Шешімі — калькулятормен есептеуге болатын үш қарапайым көрсеткіш.

1-көрсеткіш: сату жылдамдығы

Күніне орта есеппен тауардың қанша данасын сатасыз. Есептеу оңай: соңғы 30 күндегі сатуды 30-ға бөліңіз. Мысалы, таба айына 40 рет сатылды — жылдамдық күніне 1,3 дана.

Үзілісі жоқ кезеңді алыңыз: тауар бір апта болмаса, ол болған күндер бойынша есептеңіз. Маусымды да ескеріңіз: балалар рюкзактары тамызда және қарашада әр түрлі сатылады.

2-көрсеткіш: қалдық неше күнге жетеді

Қор күндері = Қоймадағы қалдық ÷ Сату жылдамдығы

Қоймада 12 таба, күніне 1,3 сатасыз — қалдық шамамен 9 күнге жетеді.

3-көрсеткіш: қашан тапсырыс беру керек

Басты қате — тауар біткенде тапсырыс беру. Жаңа партия жолда: жергілікті жеткізушіден — бір-екі күн, Қытайдан карго арқылы — 2–5 апта. Осы уақыт бойы тауар жоқ, ал сатып алушылар бәсекелестерге кетеді.

Тапсырыс нүктесі = Сату жылдамдығы × (Жеткізу мерзімі + Қосымша қор)

Табаларды Қытайдан 21 күн әкеледі, плюс кешігуге бір апта қор. 1,3 × (21 + 7) ≈ 36 дана. Демек, жаңа партияға қоймада шамамен 36 таба қалғанда тапсырыс беру керек. Ал сізде 12-ақ қалды — тапсырыс кешікті, тауар үш аптаға жуық болмайды.

Қанша тапсырыс беру керек

Сатып алуды белгілі бір мерзімге алдын ала, мысалы бір айлық сатуға есептеген ыңғайлы:

Сатып алу = Сату жылдамдығы × Алдағы күндер − Қазіргі қалдық + Қор

Партия келгеннен кейін бір айды жабу үшін шамамен 1,3 × 30 ≈ 40 таба керек. «9 күннен кейін бітеді — ~40 дана алыңыз» деген кеңес дәл осыны көрсетеді.

Карго үлкен партияларда арзан болса, неге бірден үш айға алмасқа? Өйткені бұл үш ай жұмыс істемейтін ақша. Кейде көлемге жеңілдік оған тұрарлық, бірақ оны сол ақшаны жылдам айналымға салып табуға болатын пайдамен салыстырыңыз.

Жатып қалған тауар: онда қанша ақша бар

Сатып алудың екінші жағы — сатылмайтын тауарлар. Қоймаңызды аралап, 30 күн және одан көп сатылмағанның бәрін табыңыз. Әр тауар үшін қалдықты өзіндік құнға көбейтіңіз.

Мысалы, 3 800 ₸-ден 25 шәйнек бір жарым ай сатылмай жатыр. Бұл 95 000 ₸ қатып қалған ақша — оған үш аптада айналатын жүрісті тауардың екі партиясын алуға болар еді.

Жатып қалған тауармен не істеу керек:

• Карточканы тексеріңіз. Кейде тауар нашар фотодан, қате санаттан немесе нарықтан жоғары бағадан сатылмайды.
• Бағаны ең төменгіге түсіріңіз. Нөлден төмен емес, бірақ өзіндік құнды қайтаратын бағаға дейін. Оны қалай табу керегі — ең төменгі баға туралы мақалада.
• Жиынтықта сатыңыз. Жүрісті тауарға сыйлық немесе жиынтық ретінде қосыңыз.
• Енді сатып алмаңыз. Тауар неге жүрмегенін белгілеп қойыңыз — бұл келесі сатып алуларға тәжірибе.

Маусымдық: қашан алдын ала сатып алу керек

Сату жылдамдығы тұрақты емес. Көп санатта бір ай бұрын, ал Қытайдан жеткізуде бір жарым-екі ай бұрын дайындалу керек шыңдар бар:

• тамыз–қыркүйек — мектеп: рюкзактар, кеңсе тауарлары, киім, ланч-бокстар;
• қараша — Kaspi-дегі ірі жеңілдіктер, сұраныс барлық санатта дерлік күрт өседі;
• желтоқсан — Жаңа жыл: сыйлықтар, декор, ыдыс;
• наурыз — 8 Наурыз бен Наурыз мейрамы: сыйлықтар, ыдыс, тоқыма;
• жаз — саяжай, демалыс, спорт.

Шың алдында сатып алуды өткен айдың орташа жылдамдығымен емес, бар болса, өткен жылдың сол кезеңіндегі сату бойынша есептеңіз. Тарих жоқ болса, сақтықпен сатып алып, екінші партияны жеткізуге болатын мерзімді есте ұстаңыз.

Сатып алудың жиі қателері

1. Тапсырыс нүктесі бойынша емес, тауар біткенде тапсырыс беру.
2. Қанша ай сатылатынын есептемей, жеңілдік үшін үлкен партия алу.
3. Сандарға қарамай, «сатылған сияқты» тауарды қайта сатып алу.
4. Жеткізу мерзімі мен карго кешігуін ескермеу.
5. Ақшаны босатудың орнына жатып қалған тауарды «жақсы күнге дейін» ұстау.

Айналымдылық: қай тауарды ұстау керек

Ассортимент үшін ең пайдалы сұрақ — ақша тауарда неше күн тұрады: жеткізушіге төлеуден Kaspi-дің сату үшін төлеміне дейін. Екі аптада айналатын маржасы аз тауар үш ай жататын маржасы жақсы тауардан жылына көбіне көп әкеледі.

Салыстыру оңай: тауардан айлық таза пайданы есептеп, онда қазір жатқан ақшаға бөліңіз. Сан неғұрлым жоғары болса, ақшаңыз соғұрлым жақсы жұмыс істейді.

Тауарда қанша ақша ұстау керек

Шағын дүкен үшін ыңғайлы бағдар — өзіндік құн бойынша шамамен 1–1,5 айлық сатуға жететін тауар қалдығын ұстау. Өзіндік құн бойынша сату айына 600 000 ₸ болса, қоймада 600 000–900 000 ₸ тауар болғаны жөн. Қоймада үш-төрт айлық тауар жатса, ақша қатып қалған және сіз көп жүрісі жоқ позиция ұстап отырған шығарсыз. Екі аптадан аз болса — сұраныс кезінде хитсіз қалу қаупі бар.

Бұл санды айына бір рет пайдамен бірге тексерген пайдалы: пайда өсіп, ал шотта ақша болмаса, алдымен қойма өспеді ме, соны қараңыз.

Жергілікті жеткізушіден және Қытайдан сатып алу

Жергілікті жеткізушіде жеткізу мерзімі бір-екі күн, тапсырыс нүктесі төмен: шағын қор ұстап, жиі сатып алуға болады. Қытайдан мерзім 3–5 апта, сондықтан қор үлкен болуы керек, ал тапсырысты алдын ала беру керек. Көп сатушы хиттерді екі нұсқада ұстайды: негізгі көлемді Қытайдан арзанырақ әкеледі, ал партия кешіксе, Kaspi іздеуінен жоғалмау үшін жергілікті көтерме саудагерден аздап сатып алады. Мұндай «сақтандыру» партиясының өзіндік құны жоғары, бірақ орынды жоғалту қымбатқа түседі.

Апталық сатып алу чек-парағы

1. 30 күндегі сату бойынша топ-10 тауарды жазып, сату жылдамдығын есептеңіз.
2. Әрқайсысы үшін қор күндерін есептеңіз.
3. Қор күндері жеткізу мерзімі плюс бір аптадан аз болғанның бәріне — қазір тапсырыс беріңіз.
4. Бір айға алдағы сатып алу көлемін есептеңіз.
5. 30+ күн сатылмаған тауарларды және ондағы ақша сомасын табыңыз.
6. Нені сатып жіберу, нені енді сатып алмау керегін шешіңіз.

Аптасына бір рет бұған 20–30 минут кетеді. Селлер Про-да сатып алу болжамы өзі есептеледі: қосымша алдағы екі аптада қай тауарлар бітетінін және оларды қанша алу керегін, сондай-ақ жатып қалған тауар тізімін ондағы қатып қалған ақша сомасымен көрсетеді.